Het kan, maar het is krap. Een standaardgroep in een Nederlandse meterkast is beveiligd met een automaat van 16 ampère, en dat komt bij 230 volt neer op ongeveer 3.680 watt. Een elektrische kachel van 2000 watt gebruikt daar meer dan de helft van. Een koelkast trekt in bedrijf maar 100 tot 150 watt, dus die past er makkelijk bij. Zet je op dezelfde groep echter ook de magnetron aan, die al snel 1.200 tot 1.500 watt uit het stopcontact haalt, dan zit je op 3.300 tot 3.650 watt en balanceert de groep op het randje. Een waterkoker erbij en de automaat valt om.
De rekensom per apparaat
Bij een groep gaat het niet om wat er aangesloten zit, maar om wat er tegelijk aanstaat. De kachel van 2000 watt trekt bij 230 volt ongeveer 8,7 ampère. De koelkast neemt in normaal bedrijf 0,5 tot 0,7 ampère, maar op het moment dat de compressor aanslaat, is er een korte piek van 3 tot 5 ampère. Die piek duurt een fractie van een seconde en levert doorgaans geen probleem op, omdat een automaat een korte overschrijding tolereert. De magnetron is de grote onbekende: op de voorkant staat 800 of 900 watt, maar dat is het vermogen dat in de oven terechtkomt. Uit het stopcontact haalt hij 1.200 tot 1.500 watt, dus 5 tot 6,5 ampère.
Tel je kachel, koelkast en magnetron bij elkaar op, dan kom je op 14,5 tot 16 ampère. Een 16A-automaat schakelt bij een lichte overbelasting niet meteen uit, maar bij 1,45 keer de nominale stroom binnen een uur en bij iets hogere waarden binnen minuten. In de praktijk betekent dat: de magnetron drie minuten laten draaien terwijl de kachel aanstaat, gaat meestal goed. Een kwartier soep opwarmen met de kachel op volle stand en de koelkast die intussen aanslaat, is vragen om een donkere keuken.
Waarom het niet alleen om de automaat gaat
Naast de automaat is er het stopcontact zelf en de bedrading. Een gewoon Nederlands stopcontact is berekend op 16 ampère, en een kachel van 2000 watt trekt daar een groot deel van continu. Zit die kachel via een stekkerdoos of verlengsnoer aangesloten, dan is dat een zwakke schakel: een dunne stekkerdoos van 1,0 millimeter kabel wordt bij 8,7 ampère uur na uur merkbaar warm. Sluit een kachel van dit vermogen daarom altijd rechtstreeks op de wandcontactdoos aan, nooit via een stekkerdoos waar ook nog de magnetron op zit.
In oudere woningen met de originele bedrading uit de jaren 60 of 70 is de keukengroep bovendien vaak dezelfde als die van de woonkamer. Dan komt er bij de kachel, koelkast en magnetron ook nog de televisie, verlichting en de laptoplader bij. Dat zijn kleine verbruikers, maar samen tikken ze nog een ampère aan.
Hoe je ziet welke apparaten op één groep zitten
Schakel in de meterkast de automaten één voor één uit en kijk welke stopcontacten spanningsloos worden. Bij een groepenkast uit de laatste twintig jaar staat het meestal op het deksel of op een sticker, maar in oudere woningen klopt die indeling lang niet altijd meer na verbouwingen. Tien minuten testen scheelt in de herfst een hoop uitgevallen groepen.
Wat je beter doet in het stookseizoen
Staat de kachel op een andere groep dan de keuken, dan is er niets aan de hand. Moet hij per se in de keuken staan of op de keukengroep, kies dan een model met een lagere stand van 1000 of 1200 watt en gebruik die stand zodra de magnetron aangaat. De meeste elektrische kachels hebben zo'n schakelaar. Bij 1000 watt trekt de kachel 4,3 ampère, en dan blijft er ruim voldoende over voor koelkast, magnetron én een waterkoker.
Wie de kachel het hele najaar dagelijks gebruikt, kan overwegen om een elektricien een aparte groep te laten trekken. Dat kost zo'n 150 tot 250 euro en is meteen een oplossing voor de airco in de zomer. Voor een paar koude weken in oktober en november is het meestal niet nodig, zolang je let op wat er tegelijk aanstaat.
Als de automaat toch omvalt
Zet dan eerst de kachel uit voordat je de automaat weer inschakelt, anders valt hij direct opnieuw. Valt niet de gewone automaat maar de aardlekschakelaar, dan is er iets anders aan de hand dan overbelasting: dan lekt er stroom naar aarde, bijvoorbeeld door vocht in de kachel of een beschadigd snoer. Gebruik die kachel dan niet meer tot hij is nagekeken.
