Nachtvliegeren

Bij nachtvliegeren is het leuk om knipperlichten aan je vlieger te binden, zodat je hoog in de lucht een raadselachtig UFO-achtig effect kunt bereiken. De meeste knipperlichten die je vaak ziet zijn gemaakt met LED’s. Een beschrijving van een LED knipperlicht was te lezen in het blad:VLIEGER 94/1, maar het resultaat van deze schakeling is niet goed zichtbaar. Na enige tijd experimenteren is er een prachtige en simpele oplossing gevonden om een zeer heldere flitser te bouwen, die zich met vrijwel iedere vlieger laat meenemen. 

Het is natuurlijk mogelijk om LED’s parallel te schakelen of extra felle LED’s te nemen, maar echt fel wordt de lichtopbrengst toch niet. Een normale LED is ongeveer 3 mcd (mcd = lichtsterkte). Met gewone gloeilampjes lukte dit wel. 1 cd is ongeveer de lichtsterkte van een zaklantaarnlampje zonder reflector. Plaatst je het lampje in een reflector, dan kan de lichtsterkte in het hart van de lichtbundel meer dan 200 cd bedragen. (De lichtsterkte van een 100 watt gloeilamp is in alle richtingen ca. 100 cd.)  

Een prettige eigenschap van een gloeilampje is, dat hoe meer spanning je er op zet, des te meer licht deze geeft. Neem bijvoorbeeld een lampje dat je uit een eenvoudige zaklantaarn van 2 batterijen haalt; meestal gaat het dan om een lampje van 2,5 (tot ongeveer 3) Volt. Sluit deze aan op 6 Volt en de lichtopbrengst is geweldig, het evenaart die van een fotoflitser. En dat is juist wat we willen! Een probleem is echter, dat de lamp allang kapot is gebrand wanneer de vlieger in de lucht is.

Het lampje
Waarom gaat dat lampje nou kapot? Dat komt doordat de stroom door de gloeidraad zo veel warmte ontwikkelt, dat deze smelt. Om dat te verhinderen moet je ervoor zorgen dat de ontwikkelde hitte laag blijft, terwijl de spanning (om het lampje fel op te laten lichten) hoog blijft. Dat dilemma los je op, door de tijd dat het lampje aan staat heel erg klein te maken en daarna het lampje een tijdje af te laten koelen. Uiteraard is dit niet de oplossing om de levensduur enorm te verhogen, maar het scheelt aanzienlijk.

De praktijk

Je moet de LM3909 Led Flasher/Oscülator (National Semiconductor) gebruiken om het lampje aan en uit te schakelen. Deze laat het lampje iedere seconde 0,1 seconde lang flitsen. Deze korte tijd is genoeg om het lampje fel op te laten lichten, maar te kort om het gloeidraadje te kunnen verbranden. Na een hele nacht in bedrijf zul je zien dat er een donkere laag is ontstaan aan de binnenkant van het glas; dat is aanslag van de gedeeltelijk verdampte gloeidraad. De lampjes slijten dus enigszins en daarom is het te adviseren enige lampjes in reserve te houden.

Het schema 

Op het schema zie je dat er slechts 3 componenten nodig zijn om het apparaatje te bouwen. Het lampje, de batterijen; 4 stuks van het type penlight (AA of AAA). De stroom is uitermate laag, dus gebruik de kleinste batterijen die je maar kunt vinden, als je vlieger niet veel massa kan dragen. Soldeer de batterijen aan elkaar; stop ze niet in een houder want ze gedragen zich als bommen als ze naar beneden vallen en jammer genoeg doen vliegers dit nog wel eens. Zet ook het lampje vast in de fitting met een stukje plakband, zodat het hoog in de lucht er niet uit trilt. 

Verder moet je het geheel heel goed in je vlieger vastzetten. Op het schema is de LM3909 getekend vanaf de bovenkant gezien. Bij pootje 1 bevindt zich een herkenningsstip op het huis. De elektrolytische condensator (elco) is tussen de 400 en 500 microfarad, 10 Volt. Let dus op de polariteit bij het monteren. Als je een lampje neemt voor een ander voltage, veranderen de schakeltijden. Als het lichtje naar jouw idee te langzaam knippert, kun je pootje 1 met 8 verbinden de knippersnelheid zal dan verdubbelen. Dit gaat uiteraard ten koste van de levensduur van het lampje.

Onderdelen

	C1 = 470μF (10V)
	L1 = 2,5V
	IC1 = LM3909N

Opgestuurd door: Marvin Frederiksz

Heb je nog vragen over deze schakeling, stel deze dan gerust op het forum.